Organizm dziecka w czasie intensywnego wzrostu potrzebuje szeregu witamin i minerałów, które stanowią budulec kości, mięśni i pozwalają na zdrowy rozwój. Składniki odżywcze dziecko powinno czerpać przede wszystkim ze zdrowej, odpowiednio zbilansowanej diety. Są jednak sytuacje, w których suplementy diety dla dzieci stanowią jej konieczne uzupełnienie.

Czy podawać dziecku suplementy diety?

Odpowiedź na tak postawione pytanie nie jest przejrzysta – to zależy. Podstawowym źródłem witamin i minerałów powinien być codzienny jadłospis dziecka, a suplementy nie powinny stanowić jego standardowego elementu. Nie zaleca się stosowania suplementacji na własną rękę, zawsze warto skonsultować się w tej sprawie z lekarzem rodzinnym lub farmaceutą albo również z dietetykiem, którzy pomogą określić zapotrzebowanie malucha i określić ewentualne niedobory.

Suplementy diety dla dzieci podaje się w sytuacji, kiedy dieta malucha nie dostarcza mu wszystkich potrzebnych składników odżywczych. Niekoniecznie więc wiąże się ze stanami chorobowymi – suplementy diety często podaje się dziecku, które ma „fazę” na jeden typ żywności albo jest niejadkiem. Poza tym suplementacja może okazać się konieczna przy alergiach pokarmowych oraz chorobach, zwłaszcza przewlekłych lub nawracających, które zwiększają zapotrzebowanie na konkretne składniki odżywcze.

Wyjątek – witamina D dla dzieci

Jeśli zastanawiasz się, jakie wybrać witaminy dla dzieci, witamina D3 zawsze powinna znajdować się na szczycie listy. To jedyna witamina, której suplementację dla dzieci poleca się powszechnie. Co to znaczy?

Niedobory witaminy D3 są powszechne wśród osób w każdym wieku, na całym świecie. Z tego powodu aktualne zalecenia [przypis] mówią o konieczności jej suplementacji – nawet przez cały rok, a koniecznie w okresie jesienno-zimowym. Dzieje się tak dlatego, że w szerokości geograficznej, na której leży Polska, synteza witaminy D w skórze pod wpływem światła słonecznego może zachodzić wyłącznie od maja do września. U dzieci witamina ta ma szczególne znaczenie, ponieważ jest potrzebna dla prawidłowego wchłaniania wapnia, a jej braki mogą prowadzić do krzywicy.

Zalecana dawka witaminy D dla dzieci w wieku 1-10 lat to od 600 do 1000 j.m. na dobę, w zależności od masy ciała. U młodzieży (11-18 lat) zalecana dawka jest wyższa - 800–2000 j.m. Warto pamiętać, że w przypadku dzieci i młodzieży z otyłością zalecane dawki zwykle są większe. Jeśli w miesiącach wiosennych i letnich dziecko nie przebywa na słońcu albo przebywa przez krótki czasu, bez odkrytej skóry lub/i przy restrykcyjnym stosowaniu kremów z filtrem, podawanie witaminy D w formie suplementów diety dla dzieci może okazać się konieczne przez cały rok.

Witaminy dla dzieci – jakie wybrać?

Kiedy podawanie dziecku suplementów diety okazuje się konieczne, do najpopularniejszych, bo kluczowych dla rozwoju małego organizmu składników należą: żelazo, fluor i wapń, które wpływają na prawidłowy rozwój układu kostno-mięśniowego, a także witamina K, niezbędna dla prawidłowej krzepliwości krwi.

W stanach chorobowych, zwłaszcza przy antybiotykoterapii zalecane jest podawanie dziecku suplementów – probiotyków. To ważne wsparcie także w przypadku biegunki, probiotyki podaje się nawet do 3 tygodniu już po zakończeniu leczenia. Ich celem jest wsparcie odbudowy mikrobioty jelitowej, zaburzonej na sutek choroby i leczenia.

Okresowo – jesienią oraz zimą, przy infekcjach, a także jako wsparcie naturalnej odporności dziecka – można podawać maluchowi suplementy diety w postaci atrakcyjnych dla niego słodyczy, np. żelków i lizaków. Witaminowe żelki i lizaki mogą stanowić dodatek do zdrowej diety, „przemycający” do jadłospisu dziecka dodatkową dawkę witamin w lubianej postaci. Taka forma suplementu diety dla dzieci może stanowić dobre urozmaicenie diety niejadków i zastępować standardowe, pozbawione witamin i minerałów, słodycze. Najważniejsze, aby pamiętać przy tym, że suplementy nie mogą stanowić podstawy diety dziecka, a sytuacje, kiedy trzeba podawać suplementy diety dziecku w sposób regularny najlepiej skonsultować z lekarzem.


Źródła:

K. Buczkowski, S. Chlabicz, J. Dytfeld, W. Horst-Sikorska, A. Jaroszyński, P. Kardas, M. Marchinkowska, J. Siebert, M. Tałataj, Wytyczne dla lekarzy rodzinnych dotyczące suplementacji witaminy D, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2013, t. 7, nr 2.

K. Stoś, R. Wierzejska, M. Siuba-Strzelińska, Suplementy diety – czy potrzebujesz?, seria „Czy wiesz, ile potrzebujesz…” Instytutu Żywności i Żywienia, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2019.